EndeavorRx: DEHB için reçeteyle verilen ilk video oyunu ne öğretti?

Ürün ne yapıyor

EndeavorRx bir tablet oyunudur. Çocuk bir karakteri engellerin arasından geçirirken aynı anda belirli hedeflere dokunur. Oyun, iki işi birlikte yürütmeyi isteyen bu görevin zorluğunu çocuğun performansına göre sürekli ayarlar. Amaç eğlenceden çok, dikkatin uzun süre bir yöne verilmesini çalıştırmaktır.

FDA'nın 2020 kararı ürünü 8-12 yaş arası, ağırlıklı olarak dikkatsizlik ya da bileşik tip DEHB tanısı almış ve dikkat sorunu belgelenmiş çocuklar için tanımladı. Akili'nin sonraki açıklamalarında yaş aralığı 8-17 olarak geçer. Ürün yalnız lisanslı bir sağlık profesyonelinin talebiyle satılabilir.

Kanıt ne diyor

İznin dayanağı STARS-ADHD adlı randomize kontrollü çalışmadır. Kollins ve arkadaşlarının 2020'de The Lancet Digital Health dergisinde yayımladığı çalışmada EndeavorRx kullanan çocuklar, kontrol amacıyla kelime oyunu oynayan çocuklarla karşılaştırıldı. Birincil ölçüt bilgisayarda yapılan bir dikkat testiydi ve tedavi grubu bu testte daha iyi sonuç aldı.

Ayrıntıya dikkat etmek gerekir. İzin, "dikkat işlevini bilgisayar tabanlı testle ölçüldüğü biçimde iyileştirmek" için verildi. Ebeveyn ve öğretmen gözlemine dayanan DEHB belirti ölçeklerinde aynı netlikte bir fark gösterilmedi. FDA da ürünü tek başına kullanılacak bir tedavi olarak değil, mevcut tedaviye eklenen bir seçenek olarak tanımladı.

Kullanım şekli

Üreticinin önerisi günde yaklaşık 25 dakika, haftada 5 gün ve başlangıçta en az 4 hafta art arda kullanımdır. Bu doz bir ilaç prospektüsü gibi yazılmıştır ve ürünün tıbbi cihaz kimliğini yansıtır. Oyun her gün oturumun bittiğini kendisi söyler, çocuk istediği kadar oynayamaz.

Dar bir iddianın gücü ve bedeli

EndeavorRx ilk bakışta iddiasını küçük tutmuş gibi görünür. Ürün DEHB'yi tedavi ettiğini söylemiyor, belirli bir dikkat testindeki performansı iyileştirdiğini söylüyor. Bu dar iddia, randomize bir çalışmayla gösterilebilecek kadar netti ve FDA'nın izin vermesini mümkün kıldı.

Aynı darlık pazarda bir bedel de yarattı. Bir aile ya da hekim için önemli olan, çocuğun sınıfta ve evde daha iyi odaklanıp odaklanmadığıdır. Bilgisayar testindeki gelişme bu soruya doğrudan cevap vermez. Ürünü öneren hekim, ailenin beklentisini bu ayrımı anlatarak kurmak zorunda kaldı.

Çalışmanın başka bir öğretici yanı da yan etkilerin raporlanması. Bir oyunun yan etkisi olabileceği ilk anda tuhaf gelebilir. Çalışmada hayal kırıklığı ve baş ağrısı gibi hafif ve geçici yan etkiler kaydedildi. Bir oyunu tedavi olarak sunmak, onu ilaç gibi izlemeyi de gerektiriyor.

Ticari tarafta ne oldu

Akili bir dönem bir milyar dolar civarında değerlenen bir şirketti. Reçeteli bir oyunu sigortacılara ödetmek beklenenden zor çıktı. Şirket 2024'te yetişkinler için reçetesiz bir sürüm olan EndeavorOTC için FDA izni aldı. Aynı yıl çalışanlarının yaklaşık yarısını çıkardı. Temmuz 2024'te Virtual Therapeutics, Akili'yi yaklaşık 34 milyon dolara satın aldı. Japonya sürümünün hakları ise Shionogi'ye satılmıştı.

Uygulama mağazasındaki kayda göre EndeavorRx 2025'te de güncelleniyor ve reçeteyle sunulmaya devam ediyor. Yani ürün yaşıyor, ama iş modeli değişti.

Çocuklar için dijital terapiye dersler

• Ölçülen şey açıkça yazılmalı. EndeavorRx'in gücü, iddiasını dar ve ölçülebilir tutmasıydı.
• Klinik kanıt tek başına yetmiyor. Ürünün kimin bütçesinden ödeneceği ilk günden düşünülmeli.
• Aile ve uzman aynı resmi görmeli. Evde oynanan oyunun sonucu klinikte konuşulamıyorsa değeri yarıda kalır.

TheraMind BE'yi tasarlarken bu derslerin üçünü de dikkate aldık. Oyunun ürettiği her sonuç "ürün içi performans" olarak adlandırılır, klinik puan gibi sunulmaz. Uzman hedefi seçer, aile yalnız uzmanın yayımladığı özeti görür. Benzer bir yaklaşımı Lumi Nova yazısında da ele aldık.